Agama Brodata - Pogona Vitticeps

                                                                                                                                                                  

Nazewnictwo

• Nazwa polska: Agama brodata
• Nazwa angielska: Central Bearded Dragon, Inland Bearded Dragon
• Nazwa niemiecka: Streifenköpfige Bartagame, Farbbartagame
• Nazwa czeska: Agama australská, Agama vousatá
• Nazwa francuska: Dragon barbu, Agame barbu

Wygląd

Ubarwienie ciemnoszare, ciemnobrązowe, jasnokremowe, brzuch biały, a cała skóra pokryta dobrze widocznymi łuskami, które na granicy grzbietu i brzucha tworzą jednorzędowy grzebień.

Ubarwienie może być zmienne i zależy od wieku, kondycji i „odmiany” jaszczurki. Szeroką głowę z boków zdobią kolczaste łuski podobne do wąsów (czeska nazwa tej jaszczurki agama vousata).

Łuski na podgardlu choć drobniejsze także upodobnione są do kolców i gdy jaszczurka nadyma podgardle w postawie obronnej lub dominującej wyglądają one jak broda (stąd nazwa).

Podgardle w okresie spoczynku jest blado szare ale u samca przyjmującego postawę imponującą staje się czarne, a u samic w okresie godowym białe lub żółto czerwone.

Gdy agama się broni otwiera także szeroko paszczę i próbuje zaatakować agresora.

Wszystkie te zabiegi – nadymanie podgardla, otwieranie paszczy, spłaszczanie tułowia ma na celu zwiększenie optycznie wielkości gada i odstraszenie napastnika (podobny fortel stosuje agama kołnierzasta – Chlamydosaurus kingii rozpościerając w chwili zagrożenia szeroki kołnierz).

Dorosłe osobniki osiągają do 35-45 cm, a nawet 55 cm długości.

Występowanie

Australia (od środkowego Queenslandu po południowo wschodnie tereny Terytorium Północnego).

 

Cechy szczególne

Łatwa w utrzymaniu i łagodna jaszczurka, szybko oswaja się do kontaktu z człowiekiem, a „rozochocona” przy odrobinie możliwości sprawdzi każdy zakamarek, który ją zainteresuje. Popularna w hodowli terrarystycznej, nadaje się jako pierwszę zwierzę egzotyczne dla początkujących terrarystów.

Aktywność

Jest to jaszczurka o wybitnej aktywności dziennej.
W porach dużego nasłonecznienia „łapie” każdy promień słońca.
Gdy słońce świeci najsilniej chowa się do nor lub pod korzenie, skały by unikając przegrzania.

Biotop

Żyje w środowisku suchym, w buszu i na pustyniach.
Spotykamy ją także na porosłych skąpą roślinnością skałach i pograniczu lasów.
 Wykorzystuje także nabytki cywilizacji i wygrzewa się często na słupach telegraficznych i nasypach kolejowych.

Terrarium

Typu pustynnego, jako podłoża używamy grubego piasku, którego warstwa ma 15 cm.
Wystrój terrarium tworzą skały, konary, korzenie, kawałki kory.
Pomimo, że agama ta żyje w dość suchym środowisku niezbędnym elementem terrarium powinna być miseczka z wodą (nie może ona być zbyt głęboka szczególnie dla młodych osobników bo mogą się w niej utopić).
Z tej to miseczki agamy będą piły, a także mogą oddawać nieczystości więc codziennie wymieniamy wodę na świeżą.
Możemy także w godzinach wieczornych delikatnie zraszać terrarium odstaną letnią wodą.

Wielkość terrarium

Dla dorosłej pary minimum to 110/50/60 cm, gdy terrarium jest wystarczająco wysokie, a ściany gładkie bez wyposażenia, terrarium nie wymaga pokrycia, w przeciwnym wypadku terrarium pokrywamy siatką metalowa lub plastikową.

Oświetlenie

Oświetlamy intensywnie terrarium przez 14 godzin instalując ściemniacz czasowy możemy imitować zachodzenie i wschodzenie słońca przez co jaszczurki są mnie płochliwe niż gdy „gwałtownie” zapalamy i gasimy światło w terrarium (osobiście stosuję metodę gaszenia światła w terrarium „lampa po lampie”, a potem w pomieszczeniu, gdzie znajduje się terrarium).
Niektórzy autorzy i hodowcy zalecają naświetlanie agam sztucznym ultrafioletem w postaci lamp np. Repti -glo. Niektórzy natomiast nie stosują takich naświetlań i ich agamy tez rozwijają się dobrze. Jeżeli zachowamy prawidłowe dawkowanie preparatów witaminowo mineralnych żadne problemy metaboliczne nie będą grozić naszym jaszczurką.
Z drugiej strony widmo promieniowania (dla Repti-glo max. wynosi 360 nm) jest naturalniejsze dla tych słonecznolubnych jaszczurek niż zwykłej żarówki czy promiennika.

Temperatura

Od 26 do 34°C, a pod promiennikiem ciepła temperatura może dochodzić nawet do 40°C, nocą może spadać do 22°C.
Ważne jest, aby w terrarium były miejsca o różnej temperaturze tak, by jaszczurka sama mogła sobie wybrać miejsce z odpowiednią ilością ciepła.
Jako źródła ciepła używamy kabli grzewczych umieszczonych w podłożu, promienników i oczywiście zwykłych żarówek.
Należy odpowiednio zabezpieczyć „zdroje” ciepła, by jaszczurki nie poparzyły się lub nie zostały porażone prądem.

Wilgotność

Powinna się utrzymywać na poziomie 50-60%.

Żywienie

W naturze żywi się głównie owadami i innymi bezkręgowcami, choć niektórzy badacze twierdzą, że pokarm roślinny stanowi nawet 50% jej diety.
W terrarium karmimy ją w zależności od wielkości osobnika świerszczami, karaczanami, larwami mącznika młynarka i „planktonem” łąkowym.
Większe osobniki chętnie „przekąszą” też noworodki mysie lub nawet małe myszy.
Nie pogardzą tez pokarmem roślinnym – sałatą, kapustą pekińską, podrobionymi owocami (jabłko, brzoskwinia).
W warunkach terrarium potrafią być bardzo żarłoczne i mają tendencję do otłuszczenia. Karmimy je co 2-3 dni.
Pokarm posypujemy preparatami witaminowo mineralnymi (Vibowit Junior, Roboran H, fosforan wapnia). Jest to szczególnie ważne dla dorastających młodych i samic w ciąży.

Rozpoznawanie płci

Dojrzałe samce są większe, mają wyraźnie rozwinięte pory udowe oraz nasada ich ogonów jest szersza i pogrubiała ze względu na mieszczące się tu narządy kopulacyjne (półprącie).

Rozmnażanie

W warunkach naturalnych gody odbywają się od sierpnia do października, a młode lęgną się w okresie grudzień – luty.
W niewoli agamy brodate rozmnażają się bez większych problemów.
Osiągają dojrzałość płciową przy długości tułowia 15 cm czyli w wieku 12-16 miesięcy.
 Niektórzy hodowcy preferują by samica osiągnęła wiek minimum 18 miesięcy by ciąża i trudy złożenia jaj nie zaszkodziły młodej jeszcze jaszczurce (pierwsze jajka młodych samic zazwyczaj są niezapłodnione).
W kopulacji trwającej 2-4 minuty udział bierze tylko dominujący samiec.
Poprzedzona jest ona krótkimi zalotami. Po 37-50 dniach od kopulacji samica składa do wykopanej w podłożu jamki jajka które pokrywa kilkunastocentymetrową warstwą podłoża (pojawia się mały kopczyk).
W zależności od wieku i dojrzałości samicy jest ich 12-18 (max 25).
Przenosimy je do inkubatora gdzie przy wilgotności 80-90% i w zależności od temperatury po 62-70 dniach (w temperaturze 29-30°C) lub 68-98 dniach (w temperaturze 26°C) wylęgają się małe 8-9 centymetrowe agamki. Zazwyczaj wylega się 70-90% jaj.
Młode osobniki są dość płochliwe. Odchowujemy je w małych gromadkach lub oddzielnie by zapobiec utworzeniu się hierarchizacji stada, a także ze względu na to, że niektórzy hodowcy donosili o odgryzaniu sobie nawzajem ogonów i kończyn przy zbiorowym odchowie agamy.
 Karmimy je intensywnie nawet 2 razy dziennie drobnymi świerszczami posypanymi preparatami witaminowo mineralnymi.
Młode nie przejawiają takich chęci do roślinnego pokarmu jak dorosłe.
Samica podczas sezonu rozrodczego może nawet trzykrotnie znieść jajka.
Maksimum swych zdolności rozrodczych samica utrzymuje przez 2-3 lata od osiągnięcia dojrzałości po tym czasie jakość i ilość jajek spada.

Zimowanie

Jeśli chcemy je rozmnażać, należy podać je zimowemu spoczynkowi w obniżonej temperaturze około 16°C przez 2-3 miesiące.
W tym czasie nie oświetlamy ich, ani nie podajemy im pokarmu.

Uwagi

Jest to jaszczurka o sinym instynkcie terytorialnym.
W dużych terrariach, gdzie trzymamy stadko tych agam możemy zaobserwować hierarchie stada. Dominujący samiec (samiec „alfa”) zawsze „góruje” nad resztą, zajmuje pozycję na wysokim elemencie wyposażenia i bacznie obserwuje swe samice.
Często komunikuje się z nimi pionowo pomachując głową i przyjmując pozycje imponującą z lekko nadymanym podgardlem, czasami także uderza w podłoże przednimi kończynami.
Jeżeli inny obcy samiec pojawia się w polu widzenia osobnik dominujący najpierw ostrzega imponując, a gdy to nie daje skutku „w ruch” idą szczęki i pazury.
Dopuszczalne jest trzymanie w stadzie drugiego samca ale musi on być uległy dominantowi w innym wypadku nie ma on racji bytu w stadzie.
Podobnie hodujemy inne agamy z rodzaju „brodatych” (Pogona sp.) – Pogona nuchalis, Pogona minior, Pogona henrylawsoni, które z rzadka dostają się do naszych terrariów od terrarystów z Niemiec czy Czech.